1.kitabın konusu
ser, hareketli bir hayattan sonra hasta olan bir adamın başından geçen olayları ve aşklarını anlatıyor.

2.kitabın özeti
necati küçük yaşta annesini ve babasını kaybedene kadar ailesiyle birlikte büyükada'da yaşar. amcası onu istanbul'a yanına alır ve büyütür. amcasının iki kızı vardır. necati orta okulu bitirdikten sonra askeri okula girer. buradan mezun olduktan sonra amcasının yardımıyla fransa'ya askeri akademiye girer. fransa'da gönlünü epeyce eğlendirir. buradan mezun olduktan sonra istanbul'a döner. istanbul'dan şam'a tayini çıkar. şam'da sıkıcı iki yıl geçirdikten sonra bulgaristan'a tayini çıkar. bu göreve gitmeden önce bir aylığına izin alır.

amcasının yanına gider. burada amcasının büyük kızı, kocası ile sorunları yüzünden kendisini vurur ve felç olur. kızıyla birlikte babasının yanına taşınırlar. bu tatil sırasında necati gönlünü komşu kızı zehra'ya kaptırır ve kendisini beklemesini söyler.
necati bulgaristan'a giderken bir türk çetesi treni durdurur. necati'nin subay olduğunu anlarlar ve çeteye dahil ederler. bu türk çetesi rum çeteleri ile çatışmalara girerler. bir çatışmada necati ağır yaralanır ve yolunu kaybeder. dört gün gibi bir süre terk edimiş değirmende kalır. birisi onu bu yerde bulur ve bir hastahaneye götürür. değirmende kalırken çok kan kaybeder ve yarası mikrop kapar. doktorlar, necati'ye bundan sonraki yaşamında heyecan yaşamamasını, eğer çok heyecanlanırsa öleceğini söyler.

iyileştikten sonra hastahaneden ayrılır ve istanbul'a amcasının yanına döner. istanbul'a gidince durumu zehra'ya açıklar ve ondan ayrılır. necati'nin amcası görev sırasında ölmüştür ve yeni haberi olur. nilgün, necati ile ilgilenir ve ona bakar. bir süre sonra nilgün, necati ile evlenir. hastalığından dolayı düzenli bir hayat sürmek için babasından miras kalan büyükada'daki çiftliğe yerleşir. bir süre sonra leyla çifliğe ziyarete gelir. leyla büyümüş ve genç bir kız olmuştur. necati ve leyla çiftlikte gezerler, ata binerler, beraber dolaşırlar. bu sırada birbirlerine bağlanırlar. ve bir gün baloda leyla ile dans ederken aşırı heyecanlanır ve ölür.

3.kitabın ana fikri
hayat herzaman umduğumuz gibi gitmeyebilir fakat değişikliklere kendimizi hazırlamalıyız.

4.kitaptaki olayların ve şahısların değerlendirilmesi

necati
gençliğini dolu dolu yaşamış, istegiği herşeyi yapmıştır. geçirdiği hastalıktan dolayı eski hareketliliği kalmamıştır.

leyla
evecen, çok güzel bir kızdır. gönlünü genç yaşta necati'ye kaptırır.

nilgün
yardımsever ve iyi kalpli bir kızdır. necati'ye çoçukluğundan beri aşıktır, fakat bunu söyliyemez.

5.kitap hakkındaki şahsi görüşler
olaylar başlangışta akıcıdır, fakat sonlara doğru okuyucuyu fazla etkileyememiştir. eserde yabancı tamlamalar kullanılmasına rağmaen, anlaşılır bir dille yazılmıştır.

6.yazar hakkında kısa bilgi
istanbul üniversitesi edebiyat fakültesi' ni bitirdi (1912). bursa' da başladığı (1913) öğretmenlik hayatına çeşitli okullarda devam etti. milli eğitim müfettişi (1931), çanakkale milletvekili (1933-43), paris kültür ateşesi ve emekli (1954) oldu, Kanser tedavisi için gittiği londra' da öldü. istanbul' da karacaahmet mezarlığı'nda gömülü.

romanları
gizli el(1922),çalıkuşu(1922),damga(1924),dudaktankalbe(1925),akşam güneşi (1926),bir kadın düşmanı (1927),yeşil gece (1928),acımak (1928),yaprak dökümü (1930),kızılcık dalları (1932),gökyüzü (1935),eski hastalık (1938),ateşgecesi (1942),değirmen (1944),miskinler tekkesi (1946),harabelerinçiçeği (1953),kavak yelleri (1950),son sığınak (1961),kandavası (1955).

hikaye kitapları
tanrı misafiri (1927),sönmüş yıldızlar (1927),leyla ile mecnun (1928),olağan işler (1930)